برنامه اکسل روش SAW

86

توضیحات

مدل مجموع ساده وزنی، یعنی SAW (حروف اول عبارت Simple Additive Weighted) یکی از ساده ترین روش های تصمیم گیری چند شاخصه است. با محاسبه اوزان شاخص ها، می توان به سادگی این روش را بکار برد. مراحل بکارگیری این روش به صورت ذیل است:

  1. کمی کردن ماترین تصمیم گیری
  2. بی مقیاس سازی خطی مقادیر ماتریس تصمیم گیری
  3. تعیین اوزان شاخص ها
  4. ضرب ماتریس بی مقیاس شده در اوزان شاخص ها
  5. انتخاب بهترین گزینه (A) با معیار ذیل:

    \[ A= \left\{A_i|Max\sum_{j=1}^{n}{n_{ij}w_j}\right\} \]

به عبارت دیگر در روش SAW گزینه ای انتخاب می شود که جمع مقادیر بی مقیاس شده وزنی آن، از بقیه گزینه ها بیشتر باشد.

روش بی مقیاس سازی خطی :

همانطور که بیان شد در روش SAW روش بی مقیاس کردن ماتریس تصمیم، بی مقیاس سازی خطی است که در 3 حالت استفاده می شود.

حالت اول: اگر تمامی شاخص ها جنبه مثبت داشته باشند، هر مقدار بر بزرگترین مقدار ستون j ام تقسیم می شود :

    \[ n_{ij}=\frac{a_{ij}}{Max \: a_{ij}} \]

حالت دوم : در صورتی که تمامی شاخص ها جنبه منفی داشته باشند از روش ذیل استفاده می شود:

    \[ n_{ij}=1- \frac{a_{ij}}{Max \: a_{ij}} \]

حالت سوم : در صورتی که هم شاخص مثبت و هم شاخص منفی داشته باشیم، شاخص های منفی را با روش ذیل به شاخص مثبت تبدیل می کنیم. زیرا نمی توان همزمان از دو حالت قبل استفاده کرد.

    \[ n_{ij}=\frac{\frac{1}{a_{ij}}}{Max \: (\frac{1}{a_{ij}})} \: = \frac{Min \: a_{ij}}{a_{ij}} \]

منبع : کتاب مباحث نوین تحقیق در عملیات (دکتر منصور مومنی)

روش SAW در اکسل :

برنامه روش SAW در قالب فایل اکسل و با استفاده از توابع و برنامه نویسی VBA جهت سهولت استفاده شما طراحی شده است و تنها با وارد کردن داده های ماتریس تصمیم میتوانید نتایج را مشاهده نمایید. برای کار با برنامه تنها نیاز به تعیین تعداد شاخص ها و گزینه ها، تعیین ماهیت شاخص ها و در نهایت ورود داده های ماتریس تصمیم است در ضمن برنامه به صورتی طراحی شده که با تغییر تعداد شاخص ها و گزینه ها به تعداد مورد نیاز، تمامی جداول و محاسبات به صورت خودکار تغییر خواهد کرد.

برخی ویژگی های برنامه اکسل روش SAW :

  • تعیین تعداد شاخص ها و گزینه های موردنیاز به تعداد دلخواه
  • تغییر خودکار جداول و محاسبات با تغییر تعداد شاخص ها و گزینه ها
  • اعمال محدودیت های لازم جهت جلوگیری از ورود اطلاعات اشتباه
  • امکان تعیین اوزان شاخص ها توسط کاربر
  • رتبه بندی گزینه ها
  • امکان اخذ گزارش شامل نتایج محاسبات تمامی مراحل روش SAW

برای آشنایی با نحوه کار با برنامه از یکی از مثال های موجود در کتاب مباحث نوین در تحقیق در عملیات (دکتر منصور مومنی) استفاده می شود. ماتریس تصمیم کمی شده مربوط به این مثال به صورت ذیل می باشد. لازم به ذکر است که شاخص اول مورد استفاده در این مثال شاخصی منفی است.

مثال روش saw و الکتره ELECTRE

  فایل اکسل مربوط به روش SAW را اجرا کرده و مراحل ذیل را طی نمایید: از آنجا که در تهیه برنامه اکسل روش SAW از کد نویسی استفاده شده است، در صورت غیرفعال بودن تنظیمات ماکرو (Macro) در برنامه اکسل شما، پیغامی همانند تصویر ذیل نمایش داده می شود که لازم است جهت کار با برنامه همانند راهنمای بیان شده تنظیمات ماکرو را فعال نمایید.

  در صورت فعال بودن تنظیمات ماکرو (Macro) در برنامه اکسل شما، پیغامی همانند تصویر ذیل نمایش داده می شود.

  با کلیک بر روی گزینه “اجرای برنامه” صفحه اصلی برنامه به صورت تصویر ذیل نمایش داده می شود که دارای دو بخش است. در بخش بالا تعداد گزینه ها و شاخص های مورنیاز تعیین می گردد و در بخش پایین نوع (ماهیت) و وزن شاخص ها وارد می شود.

  در این مثال ما با 5 شاخص و 3 گزینه سروکار داریم که شاخص اول دارای ماهیت منفی و چهار شاخص دیگر دارای ماهیت مثبت هستند. ابتدا در بخش بالایی در قسمت تعداد گزینه ها عدد 3 و در قسمت تعداد شاخص ها عدد 5 را وارد نمایید یا با استفاده از ابزارک موجود تعداد گزینه ها یا شاخص ها را تعیین کنید. همانطور که مشاهده می نمایید با تغییر تعداد شاخص ها جدول مربوط به شاخص ها در بخش پایین به طور خودکار تغییر خواهد کرد. در گام بعد در بخش پایین می بایست نوع (ماهیت) و وزن شاخص ها را مشخص کرد. برای شاخص ها با ماهیت منفی عدد 0 و برای شاخص ها با ماهیت مثبت عدد 1 را وارد نمایید. اوزان شاخص ها نیز که قبلا با استفاده از روش های دیگر محاسبه شده است در این بخش تعیین می گردد. در این مثال اوزان شاخص ها با استفاده از روش آنتروپی (Entropy) محاسبه شده است.

C1 = 0.239  ,  C2 = 0.189  ,  C3 = 0.076  ,  C4 = 0.263  ,  C5 = 0.233

نتیجه همانند تصویر ذیل خواهد بود.

  حال بر روی گزینه “تایید و ادامه” کلیک کنید تا بخش مربوط به ورود داده های ماتریس تصمیم کمی نمایش داده شود. داده های مربوط به ماتریس کمی را مطابق جدول ارایه شده در ابتدای این مثال وارد نمایید. نتیجه همانند تصویر ذیل خواهد بود. لازم به ذکر است که جدول این بخش متناسب با تعداد شاخص ها و گزینه های تعیین شده به طور خودکار تغییر خواهد کرد.

  جهت مشاهده نتایج بر روی گزینه ” تایید و نمایش نتایج” کلیک نمایید و منتظر بمانید تا برنامه گزارشات مربوطه را تکمیل نماید. پس از آماده شدن گزارش (همانند تصویر ذیل) می بایست محل ذخیره گزارش را مشخص نمایید.

  پس از تعیین محل ذخیره گزارش، برنامه در یک فایل اکسل جداگانه (همانند تصویر ذیل) نتایج تمامی مراحل روش SAW را در اختیار شما قرار می دهد که به راحتی می توانید از این گزارش در مقالات، پایان نامه ها و … استفاده نمایید.

  همانطور که مشاهده می نمایید گزارش برنامه اکسل روش SAW شامل موارد ذیل است:

  1. اطلاعات اولیه شامل تعداد گزینه ها و شاخص ها
  2. نمای گرافیکی از رتبه بندی گزینه ها
  3. جدول ماتریس تصمیم کمی (یا میانگین نظرات خبرگان)
  4. جدول مربوط به نوع (ماهیت) شاخص ها
  5. جدول ماتریس تصمیم بی مقیاس شده
  6. جدول اوزان شاخص ها
  7. رتبه بندی نهایی گزینه ها

به طور کلی برای کار با برنامه اکسل روش SAW تنها نیاز به انجام 3 مرحله است:

  1. تعیین تعداد شاخص ها و گزینه های مورد نیاز
  2. مشخص کردن نوع (ماهیت) و وزن شاخص ها
  3. ورود داده های ماتریس تصمیم
guest
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده تمامی نظرات

متناسب با نیاز خود محصول را خریداری نمایید

تعداد شاخص تعداد گزینه قیمت(تومان)
3 3 رایگان
7 5 18,000
15 10 24,000
22 15 30,000
30 20 35,000

پاک کردن
فهرست
0
خوشحال می شویم نظر شما را در مورد این مطلب بدانیمx
()
x